Zelfsturend leren: hoe leer je dat je leerlingen? Wat kun jij als leerkracht doen? Over deze vragen is het lectoraat Vernieuwingsonderwijs in 2014 een samenwerking aangegaan met onderwijsprofessionals van acht daltonscholen, een freinetschool en het Welten-Instituut van de Open Universiteit. Vanuit deze samenwerking is het project iSelf ontstaan.

iSelf weekkalender. 40 handvatten voor de leerkracht om het zelfsturend leren op een expliciete manier te integreren in de dagelijks lespraktij van leerlingen. BESTEL per mail - € 5,00 per stuk - exclusief portokosten en BTW (info@leonon.nl).

Onderdeel van dit project is de professionaliseringsaanpak iSelf. Deze aanpak is ontwikkeld op basis van wat uit wetenschappelijk onderzoek bekend is over hoe je zelfsturend leren effectief moet bevorderen. iSelf leert leerkrachten om te gaan met kennis over zelfsturend leren. Er worden leerstrategieën aangereikt om te oefenen en om zelfsturend leren in de eigen lessen te kunnen integreren. De pijlers van iSelf zijn: (1) expliciete instructie van zelfsturend leren, (2) integratie van de instructie van zelfsturend leren met de lesstof en (3) aansluiten op het individu.

Toepassen van iSelf op de eigen school betekent dat je van en met elkaar leert. Deze insteek houdt in dat collega’s elkaar coachen en ondersteunen bij het toepassen van de pijlers die in dit handboek worden beschreven. Allereerst wordt ingegaan op de didactiek van iSelf en hoe deze concreet invulling krijgt in de lesvoorbereiding en –uitvoering. Vervolgens wordt beschreven hoe collega’s elkaar kunnen begeleiden in het bevorderen van zelfsturend leren aan de hand van iSelf. Het is de bedoeling dat lerarenteams samen leren omgaan met kennis over zelfsturend leren en leraren inzichten zelf toepassen in de les.

Auteurs van deze publicatie zijn: Patrick Sins, Alieke van Dijk, Jory Tolkamp, René Berends, Emmy Vrieling, Conny Senders, Ineke Vermeulen, Anjo Mooren, Judith Smetsers, Margreet de Boer, Hanneke Kroes, Willem Snel, Martineke van Heusden, Elke Melody, Marja Bussink, Alja de Lange, Hans Schemkes, Annelies Lubbers en Monique Hessels.

Het lectoraat Vernieuwingsonderwijs

Het lectoraat Vernieuwingsonderwijs is ontstaan naar aanleiding van de maatschappelijke discussie over de effectiviteit van traditioneel vernieuwend onderwijs. Er was behoefte aan een praktijkrelevante wetenschappelijke beschouwing en een aanscherping van de onderwijsvisie. Ons streven is door middel van onderzoek de kwaliteit van het vernieuwingsonderwijs en de professionalisering van docenten te vergroten.

Het begon met dalton

Sinds 2006 draagt het lectoraat bij aan de ontwikkeling en inzet van onderwijswetenschappelijke inzichten. Aanvankelijk lag de focus op het verhogen van de kwaliteit van het daltononderwijs en verdere professionalisering van leraren in de daltonpraktijk. Door grondig wetenschappelijk onderzoek – gericht op de praktijk – hebben we gedurende de jaren een grote kennisbasis ontwikkeld. Deze kennisbasis bevat alle inzichten en informatie over hoe doelmatig onderwijs kan worden gerealiseerd. Op leerling-, leraar en schoolniveau.